Chuẩn bị đúng hồ sơ giúp người yêu cầu tránh phải sửa đơn hoặc bổ sung tài liệu nhiều lần. Ly hôn đơn phương cần giấy tờ gì là câu hỏi thường gặp khi một bên muốn chấm dứt hôn nhân nhưng người còn lại không đồng ý, né tránh hoặc không hợp tác.
Nội dung tham khảo tại tn-prop.com vẫn nên được đối chiếu với hướng dẫn của Tòa án có thẩm quyền, bởi hồ sơ thực tế còn phụ thuộc tranh chấp về con, tài sản, địa chỉ cư trú và yếu tố nước ngoài.
I. Ly hôn đơn phương cần giấy tờ gì trong hồ sơ cơ bản?
Ly hôn đơn phương được giải quyết theo thủ tục của một vụ án dân sự. Pháp luật quy định nội dung đơn khởi kiện, nghĩa vụ cung cấp tài liệu và chứng cứ; còn danh mục giấy tờ cụ thể có thể được Tòa án hướng dẫn bổ sung theo từng vụ việc.
Một bộ hồ sơ ly hôn đơn phương sẽ bao gồm:
- Đơn khởi kiện yêu cầu ly hôn theo Mẫu số 23-DS.
- Bản chính của Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn.
- Bản sao có chứng thực hoặc bản sao hợp lệ căn cước của người khởi kiện.
- Tài liệu thể hiện thông tin nhân thân của người còn lại nếu có.
- Bản sao giấy khai sinh của các con chung.
- Tài liệu chứng minh nơi cư trú hoặc nơi làm việc của bị đơn.
- Giấy tờ về tài sản nếu yêu cầu Tòa án phân chia.
- Tài liệu về khoản vay, nghĩa vụ tài chính chung nếu có tranh chấp.
- Chứng cứ liên quan đến việc nuôi con, cấp dưỡng hoặc hành vi bạo lực gia đình.
Đơn khởi kiện phải trình bày thông tin các bên, nguyên nhân mâu thuẫn, yêu cầu chấm dứt quan hệ hôn nhân, vấn đề con chung, cấp dưỡng, tài sản và nghĩa vụ chung. Mẫu số 23-DS được ban hành kèm Nghị quyết 01/2017/NQ-HĐTP và vẫn là mẫu đơn khởi kiện được sử dụng trong tố tụng dân sự.
II. Đơn phương ly hôn cần điều kiện gì theo pháp luật?
Khi đặt câu hỏi đơn phương ly hôn cần điều kiện gì, người yêu cầu không chỉ cần nộp đủ giấy tờ mà còn phải trình bày được căn cứ để Tòa án xem xét chấm dứt hôn nhân.
Theo Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình, Tòa án có thể cho ly hôn khi hòa giải không thành và có căn cứ về:
- Một bên có hành vi bạo lực, xâm phạm sức khỏe, danh dự hoặc tinh thần của người còn lại.
- Vợ hoặc chồng không thực hiện nghiêm túc các quyền và nghĩa vụ trong quan hệ hôn nhân.
- Mâu thuẫn giữa hai bên đã trở nên nghiêm trọng, khó có khả năng khắc phục.
- Cuộc sống chung không thể tiếp tục duy trì lâu dài.
- Hôn nhân không còn đạt được mục đích xây dựng gia đình hạnh phúc, bình đẳng và bền vững.
- Vợ hoặc chồng đã được Tòa án ra quyết định tuyên bố mất tích.
- Cha, mẹ hoặc người thân thích yêu cầu giải quyết ly hôn trong trường hợp đặc biệt theo quy định pháp luật.
Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP hướng dẫn rằng tình trạng hôn nhân trầm trọng có thể thể hiện qua việc không còn tình nghĩa vợ chồng, ngoại tình, xúc phạm danh dự, bỏ mặc nhau hoặc vi phạm nghĩa vụ gia đình đến mức đời sống chung không thể duy trì.
Không phải cứ viết “không hợp nhau” là Tòa án đương nhiên chấp nhận. Người khởi kiện nên trình bày diễn biến mâu thuẫn, thời gian ly thân, các lần hòa giải và tình trạng chăm sóc con để Tòa án có cơ sở đánh giá.
III. Những chứng cứ nào giúp hồ sơ rõ ràng hơn?
Ngoài việc xác định ly hôn đơn phương cần giấy tờ gì, người khởi kiện nên chuẩn bị chứng cứ phù hợp với lý do xin ly hôn.
Chứng cứ có thể gồm:
- Biên bản hòa giải.
- Đơn trình báo hoặc biên bản xử lý bạo lực gia đình.
- Hồ sơ khám bệnh, ảnh chụp các thương tích (nếu có).
- Tin nhắn, thư từ hoặc dữ liệu điện tử thể hiện hành vi đe dọa.
- Tài liệu chứng minh hai bên đã sống riêng.
- Chứng cứ về việc một bên không chăm sóc hoặc không cấp dưỡng cho con.
- Bản án, quyết định xử lý hành vi vi phạm pháp luật.
- Lời khai của người làm chứng.
- Tài liệu xác nhận một bên đã bỏ đi, không còn liên hệ.
Dữ liệu điện tử cần được lưu giữ đầy đủ, tránh chỉ cung cấp ảnh chụp đã cắt mất thời gian, tài khoản hoặc ngữ cảnh. Chứng cứ càng rõ nguồn gốc thì khả năng được Tòa án xem xét càng cao.
IV. Hồ sơ về con chung cần chuẩn bị thế nào?
Nếu có con chung, bộ giấy tờ ly hôn nên kèm bản sao giấy khai sinh của từng người con và các tài liệu liên quan đến quyền nuôi con.
Người yêu cầu trực tiếp nuôi con có thể nộp:
- Giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất.
- Hợp đồng mua bán, chuyển nhượng, tặng cho hoặc các văn bản xác lập quyền sở hữu tài sản.
- Giấy chứng nhận đăng ký ô tô, xe máy hoặc phương tiện khác.
- Sổ tiết kiệm, xác nhận số dư và sao kê các tài khoản ngân hàng.
- Tài liệu chứng minh quyền sở hữu phần vốn góp, cổ phần tại doanh nghiệp.
- Hợp đồng bảo hiểm có giá trị hoàn lại hoặc giá trị tích lũy.
- Hồ sơ liên quan đến tài sản phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh.
- Hóa đơn, chứng từ chứng minh việc sửa chữa, đầu tư, cải tạo hoặc hình thành tài sản.
- Hợp đồng tín dụng, giấy vay tiền, giấy xác nhận nợ và chứng từ đã thanh toán.
Tòa án không chỉ so sánh ai có thu nhập cao hơn mà xem xét toàn diện quyền lợi về vật chất, tinh thần, thời gian chăm sóc và môi trường sống của trẻ. Đối với con từ đủ 7 tuổi, nguyện vọng của con phải được xem xét; trẻ dưới 36 tháng thường được giao cho mẹ, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.
V. Nếu có tranh chấp tài sản cần bổ sung giấy tờ gì?
Khi yêu cầu chia tài sản, câu trả lời cho vấn đề ly hôn đơn phương cần giấy tờ gì sẽ dài hơn đáng kể.
Tùy loại tài sản, người khởi kiện nên cung cấp:
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà.
- Hợp đồng mua bán, chuyển nhượng hoặc tặng cho.
- Đăng ký xe.
- Sổ tiết kiệm và sao kê tài khoản ngân hàng.
- Giấy chứng nhận phần vốn góp hoặc cổ phần.
- Hợp đồng bảo hiểm có giá trị hoàn lại.
- Tài liệu về tài sản kinh doanh.
- Chứng từ sửa chữa, đầu tư hoặc tạo lập tài sản.
- Hợp đồng vay, giấy nhận nợ và chứng từ thanh toán.
Nếu một bên cho rằng tài sản là tài sản riêng, người đó cần có căn cứ chứng minh tài sản được hình thành trước hôn nhân, được tặng cho riêng, thừa kế riêng hoặc được tạo lập từ nguồn tài sản riêng.
Tranh chấp tài sản thường làm thời gian xử lý kéo dài vì Tòa án có thể phải định giá, thẩm định tại chỗ, xác minh giao dịch hoặc đưa người có quyền lợi liên quan vào vụ án.
VI. Nộp hồ sơ ly hôn đơn phương tại đâu?
Từ ngày 1/7/2025, hệ thống Tòa án được tổ chức theo mô hình có Tòa án nhân dân khu vực. Vụ án ly hôn thông thường thuộc thẩm quyền sơ thẩm của Tòa án nhân dân khu vực nơi bị đơn cư trú hoặc làm việc. Các bên cũng có thể thỏa thuận bằng văn bản lựa chọn Tòa án nơi nguyên đơn cư trú trong trường hợp pháp luật cho phép.
Người khởi kiện có thể nộp hồ sơ bằng một trong các cách dưới đây:
- Nộp trực tiếp tại bộ phận tiếp nhận của Tòa án nhân dân khu vực.
- Gửi hồ sơ qua cổn dịch vụ bưu chính.
- Gửi trực tuyến nếu Tòa án có hỗ trợ cổng nộp đơn điện tử.
Nếu bị đơn ở nước ngoài, tài sản ở nước ngoài hoặc vụ việc có yếu tố nước ngoài, thẩm quyền có thể thuộc Tòa án nhân dân cấp tỉnh. Người nộp đơn nên kiểm tra kỹ trước khi gửi để tránh mất thời gian chuyển hồ sơ.
VII. Trình tự giải quyết ly hôn đơn phương ra sao?
Sau khi hoàn thiện thủ tục ly hôn đơn phương, quá trình xử lý cơ bản gồm:
VII.I. Nộp và kiểm tra đơn
Sau khi nhận đơn, Tòa án sẽ tiến hành phân công Thẩm phán xem xét. Nếu đơn thiếu nội dung hoặc tài liệu cần thiết, người khởi kiện có thể được yêu cầu sửa đổi, bổ sung.
VII.II. Nộp tạm ứng án phí
Khi vụ án thuộc thẩm quyền và đủ điều kiện thụ lý, Tòa án thông báo cho người khởi kiện nộp tiền tạm ứng án phí. Sau khi nộp, cần gửi lại biên lai cho Tòa án đúng hạn.
VII.III. Hòa giải và thu thập chứng cứ
Tòa án lấy lời khai, tổ chức phiên họp tiếp cận chứng cứ và tiến hành hòa giải. Nếu hai bên không đoàn tụ và không thống nhất được toàn bộ vấn đề, vụ án được chuẩn bị đưa ra xét xử.
VII.IV. Mở phiên tòa
Thời hạn chuẩn bị xét xử vụ án hôn nhân và gia đình thông thường sẽ là tối đa 4 tháng kể từ ngày thụ lý; vụ phức tạp hoặc có trở ngại khách quan có thể được gia hạn không quá 2 tháng. Thời gian thực tế có thể dài hơn nếu phải định giá tài sản, ủy thác tư pháp, xác minh nơi cư trú hoặc tạm đình chỉ vụ án.
Việc người còn lại cố tình không đến không đồng nghĩa vụ án bị đình lại vô thời hạn. Nếu Tòa án đã triệu tập và tống đạt hợp lệ, vụ án có thể được xử lý vắng mặt theo điều kiện của Bộ luật Tố tụng dân sự.
VIII. Hỏi đáp khi thiếu giấy tờ hoặc không biết địa chỉ bị đơn
Trong phần hỏi đáp, các tình huống thường gặp gồm:
- Không có căn cước của người còn lại: Vẫn có thể nộp thông tin nhân thân đã biết và trình bày lý do không cung cấp được bản sao.
- Không giữ giấy khai sinh của con: Có thể xin bản sao trích lục khai sinh tại cơ quan hộ tịch.
- Không biết nơi ở hiện tại của bị đơn: Cần cung cấp địa chỉ cuối cùng, nơi làm việc hoặc tài liệu hỗ trợ việc xác minh.
- Người còn lại giữ toàn bộ giấy tờ: Nên chủ động xin trích lục, sao kê hoặc đề nghị cơ quan đang lưu giữ cung cấp.
- Bị đơn không ký đơn: Ly hôn đơn phương không cần chữ ký đồng ý của người còn lại.
- Bị đơn né tránh giấy triệu tập: Tòa án sẽ thực hiện việc tống đạt theo quy định, không phải cứ né tránh là có thể ngăn cản ly hôn.
Khi đọc tin tức mới nhất hôm nay, người dân cần kiểm tra ngày cập nhật và mô hình tổ chức Tòa án. Những hướng dẫn cũ ghi nộp tại Tòa án cấp huyện có thể không còn phù hợp sau khi Tòa án nhân dân khu vực được thành lập.
IX. Tổng kết
Ly hôn đơn phương cần giấy tờ gì phụ thuộc vào việc hai bên có tranh chấp con, tài sản, nghĩa vụ chung hoặc yếu tố nước ngoài hay không. Hồ sơ cơ bản gồm đơn khởi kiện, giấy đăng ký kết hôn, giấy tờ nhân thân, giấy khai sinh của con và chứng cứ về nơi cư trú của bị đơn.
Nếu thiếu giấy tờ, người yêu cầu có thể xin trích lục hoặc trình bày để Tòa án hướng dẫn bổ sung, thay vì tự ý sử dụng tài liệu không hợp lệ.
Nguồn: Sưu tầm
